banner

De goden van de Zijderoute
Gastspreker: Hans Alles


Langs de Zijderoute verspreidden zich behalve handelswaren ook kennis, ideeŽn en religies. Deze laatste zullen het onderwerp van de lezing zijn. Bewoners van Centraal-AziŽ en PerziŽ kenden al lange tijd een religieuze rol aan het vuur toe. De oudste restanten van vuurtempels dateren uit 2000 v.Chr. in de ruÔnes van Sarazm (Tadzjikistan).

Rond 1200 v.Chr. ontstond de religie van Zarathustra, een Iraanse profeet, waarbinnen het vuur een belangrijke rol speelde. Zarathustra was de eerste die betoogde dat geschiedenis een begin en een einde had, bepaald werd door de strijd tussen goed en kwaad, dat mensen die voor het goede kozen in de hemel kwamen en zij die voor het kwaad kozen verdoemd werden. Opvattingen die eerst bij het jodendom en later in het christendom, de leer van Mani en de islam terug te vinden zijn.

Zarathustra’s leer werd in dezelfde periode dat het christendom staatsgodsdienst in het Romeinse Rijk werd, staatsgodsdienst in het Sassanidenrijk (224-651 n.Chr.). In beide rijken werd de staatsreligie gecanoniseerd met als gevolg verkettering van afwijkende meningen. “Afwijkende christelijke” stromingen zochten hun heil binnen het Sassanidenrijk. Dat was niet altijd even probleemloos. Bij vlagen was daar een verscherping van de dogmatiek en vervolging waardoor christenen, joden en de aanhangers van Mani wegtrokken uit de invloedsfeer van het Perzische rijk en zich vestigden in steden en nederzettingen langs de zijderoutes tot in Kazachstan, KirgiziŽ en China aan toe. Door de handel van Centraal AziŽ met China zijn er ook in China vuurtempels te vinden.

Uiteindelijk verwierf het christendom, en dan vooral de nestorianen een sterke positie in het Sassanidenrijk. Het grote succes van het manicheÔsme was de bekering van de khan van het Oeigoerse rijk in 763. Een andere belangrijke religie was het boeddhisme, dat zich vanuit de Indusvallei via de Zijderoute tot in China in het oosten en de belangrijke handelsstad Merw (Turkmenistan) in het westen verspreidde.

Na 740 veranderde het een en ander. Vanaf die tijd begon in Centraal-AziŽ de islam aan invloed te winnen. Zowel in Centraal-AziŽ, Iran als verder naar het oosten ging dat niet zonder slag of stoot, de lokale cultuur bleef, het Arabisch werd het Latijn van de regio, sjamanistische tradities van de Turkvolkeren uit de noordelijke en oostelijke grensgebieden van de islam drongen binnen en leverde een eigen vorm van islam op.
 

Hans Alles studeerde begin jaren 80 af als historicus aan de Universiteit van Amsterdam op een onderwerp uit de geschiedenis van Afrika. Gedurende de afgelopen vijftien jaar geeft hij geregeld lezingen op verschillende volksuniversiteiten over onderwerpen uit Europees Middeleeuwse geschiedenis en onderwerpen uit de geschiedenis van West en Centraal-AziŽ zoals de geschiedenis van Iran en Centraal AziŽ, de leer van Zarathustra en Mani en over het ontstaan van het monotheÔsme.

 

Onderwijsvorm: Lezing & gelegenheid voor vragen

Plaats: kantoor Parsaban

Data:------2019

Tijd: 13:30 tot 16:00

Het minimum aantal: 10

Aanmelden hier>>>

 

 

 

 

© PARSABAN, 2008-2019